Hoe werkt het?
De Kunst Reserve Bank geeft munten uit – d.w.z. zij wisselt euro’s in voor kunstvoorwerpen in de vorm van exclusieve munten. Iedere maand ontwerpt een nieuwe kunstenaar een serie van vier munten: iedere week een nieuwe munt.
Oplagen
Van deze Kunstwerken worden er elke werkdag 20 geslagen. De oplage is dus slechts 100 exemplaren per munt. Deze unieke munten zijn tegen de dagkoers verkrijgbaar bij het hoofdkantoor van de de Kunst Reserve Bank op de Zuidas of bij het online wisselloket.
Iedere munt wordt slechts één week uitgegeven. Munten kunnen niet vooraf worden gereserveerd of achteraf nabesteld. Online kan men wel de hele serie van een kunstenaar bestellen.
Ook de totale oplage van de munt is beperkt en ligt van tevoren vast. Na vijf jaar houdt de bank namelijk op te bestaan. In totaal zullen er dan 25.000 munten in omloop zijn gebracht: 250 unieke uitgiften – elk in een oplage van 100 stuks – ontworpen door 60 verschillende kunstenaars.
Garantie en Rente
De Kunst Reserve Bank geeft een wisselgarantie op de munten. Gelooft u niet in de waarde van de reserevemunt, dan wisselt u hem gewoon weer in voor euro's. Wij rekenen geen commisie. Sterker: wie de munt terugwisselt, krijgt zelfs geld toe. Hoeveel, is afhankelijk van de termijn die verstreken is tussen uitgifte en restitutie. Voor het gemak hanteren wij een (niet-samengestelde) rente van 10% op jaarbasis. Vanzelfsprekend blijft de garantieperiode beperkt tot de vijf jaar dat de bank zal bestaan.
De uitgiftedatum van de munt bepaalt dus de het bedrag waarvoor de munt bij de bank kan worden teruggewisseld. Vanzelfsprekend is dit terugwisselen niet persoonsgebonden: iedere eigenaar van een munt kan deze weer inwisselen voor euro’s.
Reserve
Conform de reserveverplichting van het fractioneel banksysteem wordt 10% van de omzet in reserve gehouden door de bank. Formeel voldoet de bank hiermee ruimschoots aan de reguliere liquiditeitseisen. (Met een kapitaalratio van 10% overstijgt de bank zelfs de nieuwe Basel-III normen en komt zij makkelijk in aanmerking voor een triple-A rating).
Intrinsieke waarde
Belangrijke vraag is natuurlijk wat de werkelijke waarde van de valuta is. Om deze te kunnen vaststellen, heeft de bank op haar website een echte dealing room ingericht: een marktplaats waarop het publiek de uitgebrachte munten onderling kan ruilen, kopen en verkopen. Uit de vraag- en aanbodprijzen op deze marktplaats is de gemiddelde handelswaarde van alle munten af te leiden. Deze gemiddelde handelswaarde bepaalt de actuele koers waarvoor de nieuwe munten worden verkocht. De koers van de munt wordt dus volledig door de markt bepaald.
Dit laatste is een belangrijk economisch gegeven van het experiment: de waarde van de munt is niet artificieel, maar intrinsiek — d.w.z bepaald door wat het publiek hier en nu in euro’s voor het Kunstwerk wil betalen. Met deze intrinsieke waarde introduceren wij dus in feite een nieuwe standaard: geen goudstandaard, maar een kunststandaard.
Wisselkoers
Het belangrijkste financiële gegeven is dat de bank haar munten telkens tegen de dagkoers verkoopt. Bij aanvang wordt deze op € 100 gezet. Bij een omzet van 33% is deze prijs voldoende om de exploitatiekosten te dekken.
Het experiment
Het experiment is een fundamenteel onderzoek naar de reële waarde van deze nieuwe valuta. Anders gezegd: in de praktijk wordt getest of er voldoende munten worden verkocht om de Kunst Reserve Bank te laten voortbestaan. Worden er te weinig munten verkocht, dan zijn er immers onvoldoende inkomsten om de kosten te dekken. En ook als iedereen zijn munt retourneert en de 10% rente opeist, zal de bank geen lang leven beschoren zijn. In die zin werkt de bank dus precies hetzelfde als alle andere banken.
De praktijk zal uitwijzen hoe lang de Kunst Reserve Bank het kan uitzingen. In ieder geval niet langer dan vijf jaar want dan zal het experiment worden beëindigd. Vanzelfsprekend heeft de bank dan onvoldoende kapitaal in kas om alle munten te kunnen terugkopen. Wij denken echter dat er in de praktijk maar heel weinig mensen hun Kunstwerken zullen terugwisselen voor euro’s. Waarmee dan meteen de mogelijkheid van kunst als dekking van een reservemunt is aangetoond.


